De Belgisch-Peruviaanse kunstschilder Shirley Villavicencio Pizango verovert de kunstwereld met haar eerlijke en kleurrijke portretten van personen van kleur. Ze beeldt steeds een huiselijke omgeving af, waar kamerplanten, keramiek en andere persoonlijke objecten even weelderig woekeren als in het oerwoud. Onlangs bracht Shirley samen met Serax een collectie handgeschilderde vazen uit die het aardewerk uit haar schilderijen tot leven brengt. Wij gingen op bezoek in haar atelier, dat al even kleurrijk is als haar schilderijen.
Shirley is net terug van New York, waar ze samen met haar galeriste Sofie Van de Velde exposeerde op de legendarische kunstbeurs The Armory Show. Haar werkruimte bevindt zich in Gent. “Het is een klein en gezellig atelier waar de vele curiosa hangen die ik verzamel op mijn reizen”, zegt Shirley. “Ik vind het heel belangrijk om inspiratie op te doen als ik op reis ga. Mijn collectie Afrikaanse maskers bijvoorbeeld betekent veel voor mij. De invloed van de Afrikaanse kunst op de Europese valt niet te onderschatten.”
Het atelier oogt huiselijk, en dat is geen verrassing. Shirley schildert portretten van vrienden en kennissen en in haar schilderijen creëert ze rond de geportretteerden een weelde aan huiselijke objecten, van kamerplanten tot keramiek. “Planten zijn noodzakelijk voor mij, want zij vormen mijn link met het Amazonewoud”, zegt ze. “De rest komt van mijn reizen. Uit Japan breng ik vaak keramiek mee, uit Marokko tegels en op de rommelmarkten van Parijs ga ik op jacht naar curiosa.” Die spullen inspireren haar fantasierijke keramiek in de schilderijen. Shirley heeft samen met Serax en op verzoek van Shirley’s galleriehouder Sofie Van de Velde die vazen op haar beurt één op één tot leven gewekt. Daarmee is de cirkel rond.
In haar werk voel je een liefde voor nieuwe werelden en de tropen. Shirley groeide dan ook op bij haar alleenstaande moeder in Santiago de Borja, een klein dorpje aan een zijarm van de Amazonerivier. Later woonde ze in de Peruviaanse hoofdstad Lima. Op haar achttiende verhuisde ze naar Gent, waar ze kunst studeerde en werd uitgenodigd om haar talent verder te ontwikkelen aan het HISK (Hoger Instituut voor Schone Kunsten). “Santiago de Borja is nog steeds de plek waar ik me thuis voel, waar mijn familie woont en waar ik de connectie met de natuur terugvind”, legt ze uit. De sfeer van oude Zuid-Amerikaanse culturen, van kleur en leven, maar ook van verstilling en melancholie: het zit allemaal vervat in haar werk.
Shirley schildert vaak portretten van mensen van kleur. Daarmee maakt ze een statement tegen de ondervertegenwoordiging van minderheden in de kunst en uit ze kritiek op de manier waarop zwarte mensen doorheen de geschiedenis zijn afgebeeld. In de vorige eeuw trokken heel wat befaamde schilders naar de tropen om vrouwen als exotische wezens te portretteren. Met Shirley is die zogenaamde exotische vrouw zelf aan zet. “Ik wil de stereotypering doorbreken en personen van kleur afbeelden als echte mensen, met een sterke wil en een eigenheid.”
De grote reden voor haar succes is haar expressionistische manier van schilderen. Shirley bouwt haar werken op uit dikke, ruwe contourlijnen en haast naïef geschilderde kleurvlakken. “Het is moeilijk om te zeggen wanneer ik precies met schilderen ben begonnen en hoe mijn stijl zich heeft ontwikkeld”, zegt ze. “Ik denk dat het gaandeweg is gekomen. Op school begon ik te experimenteren met verschillende technieken en op een bepaald moment ontdekte ik acrylverf.” Acrylverf is een speelsere verfsoort dan bijvoorbeeld olieverf. Ook in de vazen van de Serax-collectie heeft Shirley die speelsheid doorgetrokken.
Shirley maakt deel uit van de nieuwe stroom vrouwelijke kunstschilders die in ijltempo aan populariteit winnen. Haar werk wordt sterk gewaardeerd, vooral door een nieuwe generatie kunstliefhebbers. Dat heeft de kunstenares ook te danken aan Gallery Sofie Van de Velde. De bekende galerie organiseerde in 2024 een solotentoonstelling en toonde haar werk op verschillende beurzen waaronder het prestigieuze BRAFA. Shirley’s werk maakt momenteel deel uit van de tentoonstelling Painting After Painting in het S.M.A.K. te Gent. Terwijl haar carrière in België begon, bedankt ze toch ook haar dorp Santiago de Borja en haar moeder voor haar succes. “Zonder Santiago de Borja bestond ik niet. Daarbij voel ik me meer een Pizango — mijn moeders achternaam — dan een Villavicencio — mijn vaders achternaam. De Pizango’s zijn sterk, vol leven, we zijn verbonden met de natuur.”
