De internationaal gerenommeerde kunstenares Bela Silva is één brok energie en dat vertaalt zich zowel in haar werk als in haar leven. Hoewel ze opgroeide in Lissabon, trok ze al snel de wijde wereld in, op zoek naar creativiteit in al haar vormen. Studies in Chicago en een verblijf van twaalf jaar in New York vormden daarbij belangrijke mijlpalen. Vandaag verdeelt ze haar tijd tussen Lissabon, Parijs en Brussel. In die laatste stad kregen wij een blik achter de schermen van haar kleurrijke atelier.
"Ik heb Lissabon op vrij jonge leeftijd verlaten omdat de stad toen nogal conservatief was," vertelt Silva. "Daarna ging ik studeren aan het Art Institute of Chicago. Daar heerste een heel open mentaliteit. Ik kreeg toegang tot alle lessen en daar heb ik gebruik van gemaakt. Zo heb ik zelfs schoendesign gevolgd. Na zes jaar Chicago heb ik nog eens zes jaar in New York gewoond. Elke dag was er een avontuur, vooral om de rekeningen te betalen." (Lacht.) “De rijkdom aan ontmoetingen was ongelooflijk. Die heeft me gevormd, zowel als kunstenaar als mens."
Vandaag woont Bela deeltijds in Brussel. "Dat is het gevolg van een liefdesverhaal dat helaas niet zo goed is afgelopen. Intussen woon en werk ik al geruime tijd in de antiekwijk Zavel. De winkels en vlooienmarkten doen me denken aan mijn jeugd in Lissabon. Brussel, en België in het algemeen, is een echte broeihaard van cultuur. Soms lijken Belgen zelf niet te beseffen hoe bruisend hun culturele scène is."
De muren van haar atelier zijn geschilderd in krachtige kleuren als terracotta en diepblauw, een bewuste tegenreactie op het vaak grijze Belgische weer. Tegelijk sluiten ze naadloos aan bij haar uitgesproken beeldtaal. "Mijn stijl mag je gerust wild noemen, net zoals mijn persoonlijkheid. Ik ben allesbehalve een conventionele vrouw, wat trouwen soms wat moeilijk maakt." (Lacht.) "Ik heb een uitgesproken mening en ben geen jaknikker. Dat zie je ook in mijn werk."
Keramiek is haar grootste passie. "Ik ben ermee begonnen toen ik achttien was, aan de kunstacademie in Lissabon. In Portugal werd keramiek destijds echter niet ernstig genomen. Het was geen kunst met de grote K. In Chicago bestond dat onderscheid helemaal niet. Ik heb altijd van keramiek gehouden omdat het schier eindeloze mogelijkheden biedt. Met klei kun je werkelijk alles maken, van een eenvoudige tegel tot een monumentale sculptuur."
Hoewel haar kleurenpalet op het eerste gezicht mediterraans aandoet, haalt Silva evenveel inspiratie uit de Vlaamse primitieven en Belgische kunstschilders. "Memling, Van Eyck, maar ook James Ensor fascineren me enorm om hun kleurgebruik. Eigenlijk komt mijn inspiratie overal vandaan: van de barokke gevels van Lissabon tot mode, kunst en archeologie. Creatief gezien ben ik misschien maar voor een kwart Portugees. Ik ben eerder een veelkleurige cocktail." (Lacht)
Voor de lampencollectie die ze voor Serax ontwierp, gebruikte Bela een Oud-Grieks ornament: een kronkelende lijn die de eeuwigheid symboliseert. In andere ontwerpen keren vogels regelmatig terug als symbool van vrijheid. "Ornamenten zijn voor mij nooit louter decoratief. Ze dragen altijd een betekenis." Met deze symboliek verspreidt zij haar kijk op de wereld: die van de cosmopoliet. De wereld als oneindige bron van schoonheid en de creatieve geest die geen beperkingen kent.
"Daarnaast vind ik het belangrijk dat de vorm een zekere ruwheid behoudt. Dat is mijn vingerafdruk. Wanneer een ontwerp te strak of te perfect wordt, haak ik af. Hetzelfde heb ik wanneer ik van de kapper kom en mijn haar te netjes ligt. Dan begin ik er meteen met mijn handen door te gaan. Ik wil er niet te braaf uitzien, en dat geldt evengoed voor mijn werk."
Naast keramiek is tekenen Silva’s tweede grote liefde. Sterker nog, meestal vertrekt ze bij het bedenken van keramiek vanuit een tekening. Inspiratie kan op elk moment toeslaan. "Soms lig ik in bed en begint er een hele stroom beelden door mijn hoofd te gaan. Dan moet ik meteen beginnen tekenen, anders verdwijnen ze weer. Tekenen zit er al van jongs af aan in. Ik was dol op Disneyfilms. De zwaarste straf die mijn vader me kon geven, was een verbod op tekenfilms. Dan kon ik werkelijk razend worden." (Lacht.)
